1978 Tokat – Zile doğumlu sanatçı, 2006 yılında Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi Heykel Bölümü’nden mezun oldu. 2006 Aralık ayında Darphane ve Damga Matbaası Genel Müdürlüğü’nde heykeltraş olarak göreve başladı.
Tuğrul Bilen Ünal, Türk Milli Futbol Takımı’nın 2002 Dünya Kupası’nda aldığı üçüncülük anısına basılan hatıra para, Beşiktaş Jimnastik Kulübü’nün 100. yılı hatıra parası ve 2004 Anayasa Madalyonunun tasarımcısıdır.
Dünya Kupası üçüncülüğü anısına basılan hatıra para, aynı zamanda Ay Yıldızlı bayrağın renkli mine üzerinde uygulandığı ilk renkli hatıra paramızdır.
Darphane ziyaretçilerinin, bahçe içerisinde özel olarak hazırlanan baskı makinesinde kendi elleriyle basabildikleri, üzerinde günün tarihi basılı olan ve tarihi her gün değiştirilen bimetal (çift metalli) hatıra para projesi hayata geçirildi. Günlük hatıra para basılması hizmeti, 6 Mayıs 2002 tarihinde başlatıldı ancak birkaç yıl sonra sona erdi.
2002 FIFA Dünya Kupası 3.’sü Türkiye 10.000.000 Lira
2002 FIFA Dünya Kupası 3.’sü Türkiye
BJK – Beşiktaş Jimnastik Kulübü 100. Yıl altın kartal
BJK – Beşiktaş Jimnastik Kulübü 100. Yıl kara kartal
BJK – Beşiktaş Jimnastik Kulübü 100. Yıl 50.000.000 Lira
Darphane Günlük Hatıra Paraları
2002 Günlük Hatıra para tura yüzü
2002 Günlük Hatıra para yazı tarafı
2003 yılı Günlük Para tura tarafı
2003 yılı Günlük Para yazı yüzü
Tuğrul Bilen Ünal, 1945 yılında Ankara’da doğdu. Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi’nin (Mekteb-i Mülkiye) Diplomasi ve Dış İlişkiler Bölümü’nden 1966-67 döneminde mezun oldu. 1967 yılında Maliye Müfettiş Muavini olarak girdiği Maliye Bakanlığı’nda, Bakanlık’tan ayrıldığı 1981 yılına kadar Maliye Müfettişi, Maliye Başmüfettişi, Teftiş Kurulu Başkan Yardımcısı, Bakan Başdanışmanı, Tetkik Kurulu Üyesi olarak çalıştı.
Özel sektörde Bosfor Şirketleri Topluluğu’nda Genel Koordinatör, Başak Grubu’nda Yönetim Kurulu Başkanı ve Murahhas Üye, Koç Holding’e bağlı Garanti İnşaat’ta Genel Müdür Yardımcısı olarak çalıştı. Bura İnşaat ismiyle Türkiye’nin ilk yapı marketini kurdu. Emlak Bankası, Trakya Elektrik ve Kıyı Emniyeti ve Gemi Kurtarma İşletmeleri’nde Yönetim Kurulu Üyeliklerinde bulundu.
26 Eylül 1999 ile 10 Haziran 2004 tarihleri arasında yürüttüğü Darphane ve Damga Matbaası Genel Müdürlüğü döneminde, World Money Fair (Dünya Para Fuarı) ve Mint Directors Conference (Darphane Direktörleri Konferansı) gibi prestijli uluslararası etkinliklere katılım sağlanarak, MDM gibi sektörün önde gelen firmaları ile iş birlikleri gerçekleştirildi, Darphane ve Damga Matbaası’nın dünyadaki bilinirliği arttırıldı.
Binyılın Türkleri, Türkiye’nin Kuşları, Türkiye’nin Çiçekleri, 1935 Darphane Nostalji Seti gibi hatıra para setleri basılarak ülkemizin nadide değerlerinin tanıtımı yapıldı. Hatıra ürün gamı, hatıra para desenli kol saati, köstekli saat, çakmak, kalem gibi ürünlerle zenginleştirildi, ilk defa yurtdışında bu ürünlere önemli ölçüde talep oluşması sağlandı. Bu dönemde basılan hatıra paralar içerisindeki kare, dikdörtgen ve elips formlu tasarımlar, ilave yenilikler olarak ön plana çıktı.
Eski tedavül paralarından nostalji setleri hazırlandı. Darphane ve Damga Matbaası’nın ilk bimetal tasarımı olan “Bill Clinton’ın Türkiye Ziyareti” temalı hatıra para basıldı. Fatih Sultan Mehmet’in kendi adına bastırdığı, Osmanlı İmparatorluğu’nun ilk altın sikkesi anısına, kaideli formda özel bir madalyon üretildi.
Darphane binasının içerisinde tarihi ve manevi değeri olan binlerce para, nişan ve madalyonu barındıran “Darphane Müzesi” açılarak ücretsiz olarak vatandaşların hizmetine sunuldu. Müzede, Anadolu topraklarında binlerce yıl hüküm süren antik Yunan devletleri ile, Roma ve Osmanlı İmparatorluklarından miras kalan paralar, Cumhuriyet döneminde basılan kağıt ve madeni paralar ile, tarihsel olaylara ve özel başarılara atfen üretilen kıymetli nişanlar ve madalyonları barındıran çok değerli bir koleksiyon bulunur.
Darphane ve Damga Matbaası makine parkından faydalı ömürlerini dolduran atıl makineleri, bakımları yaptırılarak çalışır hale getirilerek, yaptırılan “Makine Müzesi” ek binasında ve ana binanın ziyaretçi koridorunda, tarihçeleri ve ilgi çekici detayları içeren isim plakaları ile teşhir edildi.
Fikri, tasarımı ve projesi Tuğrul Bilen Ünal’a ait “Koleksiyon” isimli hatıra ürün mağazası, 2001 yılında Darphane binasının girişinde koleksiyonerler ve nümismatik camiasının hizmetine açıldı. Bu dönemde düzenlenen ilk koleksiyoner toplantısında koleksiyonerlerin görüş ve önerileri alınarak, Darphane ile koleksiyonerler arasında sinerjik bir ilişki oluşması amaçlandı. Koleksiyonerler toplantısı arzu edildiği gibi yıllık düzenli bir organizasyon haline gelemedi.
Yapılan yatırımlarla Darphane’nin makine parkı modernleştirildi, Gülhane Parkı içerisinde bulunan Damga Matbaası ise hem binası hem de makine parkı ile baştan aşağı yenilendi. Yurtdışındaki yetkin firmalar ile yapılan iş birlikleri sonucunda hem bozuk para hem de değerli evrak basımları dönemin en yüksek teknolojik olanakları ile yapılır hale geldi.
Darphane Müzesi açılışından
Darphane Müzesi açılışı
2000 Dünya Para Fuarı (World Money Fair), Basel
Darphane hatıra para ve ürün mağazası, “Koleksiyon”
Darphane binasında sergilenen makina (agrandizör?)
Kalıp Atölyesi ve pantograf
Makine Müzesinden görüntü
Özel hayatında çok renkli bir kişiliğe ve birçok farklı yeteneğe sahip olan Tuğrul Bilen Ünal’ın iş dışındaki en önde gelen uğraşı ağaçla yaptığı çalışmalardı. Çocukluğundan itibaren ağaçtan sanatsal formlara ve mutlaka bir fonksiyona sahip objeler yaptı.
Ağaç çalışmalarında zaman içerisinde cam, yarı değerli taşlar, deri, epoksi ve ışıklandırma gibi farklı malzeme ve öğeler kullandı, daima benzeri olmayan özgün işler yapmaya özen gösterdi. Ailesi ve çevresinin ısrarı üzerine 2016 yılında İstanbul Moda Deniz Kulübü’nde bir kişisel sergi açarak çalışmalarını yakınları ve ağaçseverler ile paylaştı.
Marangozluk ile ilgili duygu ve düşüncelerini şu şekilde ifade ediyor:
“Çocukken mahallemizin çocuklarına yaptığım, tahta / tel karışımı arabaları saymazsam, ağaçtan ilk imalatı 1963 yılında yaptım. Çizdiğim araba modelini ahşaba uyguladım. Amerika’da birlikte yaşadığım ailenin isteğiyle onlara bıraktığım araba, onların vefatından sonra arabayı korumaya alan ve otuz yıl boyunca muhafaza edip beni temsilen sınıf toplantılarına götüren arkadaşımın ortaya çıkmasıyla, 52 yılı geride bırakıp, bana geri geldi!
1963 yılında katıldığı sergiler nedeniyle gazetelerde yer alan model arabam, bu hikayesiyle, yeniden, aynı gazetelere konu oldu.
Ağaca dokunmayı ve işlerken çıkarken kokuyu çok seviyorum.
Ağaçla çalışmanın huzur ve enerji verdiğine inanıyorum. Sadece bir emekli hobisi olarak görmüyorum. Çalışma hayatım boyunca da, hep birlikte olduğum, ahşabın bana zindelik ve daha üretken bir kafa verdiğine inandım.
Daha önce yapılmış olan birşeyi yapmayı hiç düşünmedim; bunu kendi yaptığım işlerde de sevmedim, iki ayaklı sehpaya birincisinin aynısı bir ayak zorunda kalışımda olduğu gibi…
Büyük boyutlu işlerden artık biraz kaçıyorum. Ancak, işe yaramadığı düşüncesiyle atılmış bir ahşap parçası görünce, o an aklıma birşey geliyor, boyutuna bakmadan hemen işlemeye başlıyorum. Değersiz bulunan birşeyi, özellikle ahşapsa, değerlendirmek bana farklı bir keyif veriyor“.
1963 model ahşap araba
Sehpa
Sehpa
mücevher kutusu
mücevher kutusu
Nautilus
fikus
İçbükey saat
Ceviz Ağacı
Salkım Söğüt
Düşeş
Logia
İstiridye
Büyük okyanus ve balina
Fosil
İstiridye
Aile Ağacı
Ayaklı lambader
Sürahi, karaf
Çalışmaları Instagram’da “@agackokusu1” isimli hesapta görülebilir.
Genel Müdürlüğü döneminde Türkiye’nin para tarihi ve koleksiyonculuğu ile Darphane’nin yurtdışındaki itibarına önemli katkılarda bulunan Tuğrul Bilen Ünal, 24 Mayıs 2024 tarihinde vefat etti.
(Yazımıza, Tuğrul Bilen Ünal hakkında değerli bilgiler sunan ailesine en içten teşekkürlerimizi sunarız.)
* Türk paralarının tasarımında çalışmaları bulunan diğer sanatçılar için tıklayın.
1980 İzmit doğumlu sanatçı 2001 yılında Marmara Üniversitesi, Güzel Sanatlar Fakültesi, Heykel Bölümünden mezun oldu. 22 Temmuz 2008 yılında Darphane ve Damga Matbaası Genel Müdürlüğü’nde heykeltıraş olarak göreve başladı ve halen Darphane bünyesinde hizmet vermektedir.
Katıldığı Etkinlikler ve Sergiler :
2008 – Yazlık ‘08 Artisan Sanat Galerisi (İstanbul)
1982 Yılı İspanya FIFA Dünya Kupası Hatıra Paraları serisi çoğu paranın desenlerini, hocası Namık Bayık ile birlikte gerçekleştirdi.
1982 İspanya Dünya Futbol Şampiyonası
altın 5000 TL Tura tarafı
1982 İspanya Dünya Futbol Şampiyonası
altın 5000 TL yazı yüzü
1982 İspanya Dünya Futbol Şampiyonası
gümüş 500 TL tura tarafı
1982 İspanya Dünya Futbol Şampiyonası
gümüş 500 TL yazı yüzü
1982 İspanya Dünya Futbol Şampiyonası
küpronikel 100 Lira tura yüzü
1982 İspanya Dünya Futbol Şampiyonası
küpronikel 100 Lira yazı tarafı
1982 İspanya Dünya Futbol Şampiyonası (II) yazı yüzü
1982 İspanya Dünya Futbol Şampiyonası (II) tura yüzü
1967’de girdiği Devlet Güzel Sanatlar Akademisi Grafik Sanatlar Bölümü’nden 1972 yılında mezun oldu.
Prof. Emin Barın‘ın danışmanlığı altında “Türk Yazma Eserlerde Grafik Düzen ve Çağdaş Kitap Grafiği” başlıklı yeterlilik tezi ile 1982’de Yardımcı Doçent oldu. 1999’da kendi isteğiyle emekli oluncaya kadar Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi’ndeki görevini sürdürdü. Ardından 2000-2007 yıllarında Maltepe Üniversitesi ve 2007-2020 arasında Doğuş Üniversitesi’nin Güzel Sanatlar Fakültesi’nde öğretim üyesi olarak akademik hayatına devam etti.
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi’nin halen kullandığı amblemini tasarlayan Abdullah Taşçı, ayrıca bazı pulların grafik tasarımını gerçekleştirdi *1.
1977 Atatürk’ün Eserleri ve Devrimleri – 100 Kr Akılcılık
1981 Balkanfila VIII Pul Sergisi Tanıtım pulu
1978 Atatürk’ün Eserleri ve Devrimleri İstiklal Madalyası
1978 Atatürk’ün Eserleri ve Devrimleri Yazı Devrimi
1978 Atatürk’ün Eserleri ve Devrimleri Dil Devrimi
8 farklı yazı karakteri ailesi tasarlayan Taşcı, 1.000’e yakın fontun da Türkçe düzenlemelerini gerçekleştirdi. Tasarladığı yazı karakterleri uluslararası font sitelerinde yer almaya devam etmektedir.
1982 Yılı İspanya FIFA Dünya Kupası Hatıra Paraları serisi çoğu paranın desenlerini, öğrencisi Abdullah Taşçı ile birlikte gerçekleştirdi.
1982 İspanya Dünya Futbol Şampiyonası
altın 5000 TL Tura tarafı
1982 İspanya Dünya Futbol Şampiyonası
altın 5000 TL yazı yüzü
1982 İspanya Dünya Futbol Şampiyonası
gümüş 500 TL tura tarafı
1982 İspanya Dünya Futbol Şampiyonası
gümüş 500 TL yazı yüzü
1982 İspanya Dünya Futbol Şampiyonası
küpronikel 100 Lira tura yüzü
1982 İspanya Dünya Futbol Şampiyonası
küpronikel 100 Lira yazı tarafı
1982 İspanya Dünya Futbol Şampiyonası (II) yazı yüzü
1982 İspanya Dünya Futbol Şampiyonası (II) tura yüzü
Prof. Emin Barın ve Namık Bayık’ın bir diğer öğrencisi Etem Çalışkan da Atatürk’ün doğumunun yüzüncü yılı hatıra paralarını tasarladı.
1949’da İstanbul Devlet Güzel Sanatlar Akademisi (İDGSA), Dekoratif Sanatlar Bölümü, Afiş atölyesinden mezun oldu.
1982’den itibaren Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi grafik ana sanat dalı başkanı olarak görevini sürdürdü. Grafik çalışmalarının yanı sıra suluboya tekniği ağırlık olmak üzere temasını doğadan seçtiği çalışmalar yanında, zaman zaman soyut çalışmalar, ayrıca bazı pulların grafik tasarımını gerçekleştirdi *1.
1960 Milletlerarası Kadınlar Konseyi XVI. Toplantısı 30 Kr
1960 Milletlerarası Kadınlar Konseyi XVI. Toplantısı 75 Kr
1971 Yunus Emre’nin Ölümünün 650. Yılı (grafik tasarım Namık Bayık, desenler Doç Dr. Gündüz Gölönü)
1975 Atatürk’ün Eserleri ve Devrimleri – Kadının toplumsal yaşama katılması
1976 Atatürk’ün Eserleri ve Devrimleri – Yurtta sulh Cihanda sulh
Seramik Dünyası Dergisi, Mart Nisan 1996 Sayısı s19 ”Bir Sanatçı: Vedat Ar”, Hande Kura
1979 yılında Darphane’de göreve başlayan sanatçı, pek çok tedavül ve hatıra parasının tasarımını gerçekleştirdi.
Güzel Sanatlar Akademisi Heykel bölümünden mezun oldu ve soyut heykel alanında pek çok eser verdi.
Madalya ve gravür sanatları heykeltraşı olarak hizmet verdiği Darphane websayfasından alıntılanan özgeçmişi:
15 Mayıs 1924’te Harput, Elazığ’da doğdu.
İlk ve Orta öğrenimini Çanakkale; Lise öğrenimini Ankara Maliye Meslek Okulu’nda tamamladı.
Askerliğini 21 Ekim 1948’ de 28. Dönem Yedek Subay olarak; Çanakkale’de Teğmen olarak yaptı.
Devlet Güzel Sanatlar Akademisi’nde (Mimar Sinan Üniversitesi) Rudolf Belling ve Zühtü Müritoğlu atölyelerinde eğitim görerek, yüksek Heykel Bölümü’nden pekiyi derecede mezun oldu. (22/06/1955)
Devlet Güzel Sanatlar Akademisi Yüksek Dekorasyon Süsleme Sanatları Seramik Bölümünü pekiyi dereceyle bitirdi. (05/06/1957)
İtalyan Hükümetince verilen Sanat Araştırma Bursu ile Roma Istituto Centrale Del Restauro da beş yıl restorasyon Müzecilik Kurs ve Araştırmaları yürüttü.
Roma Madalya Sanatları Okulu’nu (14 Temmuz 1962) pekiyi dereceyle bitirdi, para ödülü ve PERFESSIONAMENTO uzmanlık diploması kazandı.
Avrupa’nın çeşitli sanat merkezlerine etüt ve tetkik gezileri gerçekleştirdi.
Mimar Sinan Üniversitesi sanatta yeterlilik diploması kazandı (1985)
2006 yılında vefat etti.
Katıldığı sergi ve etkinlikler:
İstanbul Üniversitesi, Arkeoloji Enstitüsü kazı kurulunda Heykel Restorasyon görevlisi
Seramik Sergisi Beyrut
Türkiye sathı üzerinde yedi dönem arkeolojik ve sanat araştırmaları, kalıntıların, restorasyon görevlisi (1954)
Türk dili araştırmaları: Türk Dil Kurumu’na asil üye seçiliş.(1954)
Arkeoloji bilimsel kurulunca Side, Perge Antik şehirlerinde restorasyon çalışmaları.
Side müzesinin yapım ve yerleşiminde Heykel ve Kabartmaların restorasyonu görevlisi.
Yurt dışında Karma Sergilere katılış San Francisco, Los Angeles, Sao Paolo Boston, Philadelphia.
Resim Heykel müzesinde iki eserin alınması.
Roma sergisi sarayında özel galeride kişisel heykel sergisi.
Roma , Milano, Floransa, Spoleto, Venedik Sergileri
İtalyan Hükümetince Türkiye’de Ayasofya Müzesinin antik kapıları kabarmalarının restorasyonu ve araştırma görevlisi.
Prof. Baiardi, Giannone, Drei Atelyelerinde çelik üzerinde gravür ve madalya çalışmaları.
Brüksel ve Paris’te karma sergiler
Viçenza’da seramik masklar sergisi (1963).
Yurda dönüş ve heykel çalışmaları Trakya Üniversitesi Çanakkale Y.M.OK. Seramik Bölümü öğretim görevlisi .
İstanbul Büyükşehir Galerisinde 5’ler sergisi 1975
1980-81 Mimar Sinan Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi Heykel Bölümünde öğretim görevlisi olarak Madalyon Atelyesini başlattı.
Mimar Sinan Üniversitesi Öğretim elemanları ile karma çağdaş heykel sergisi
Ödülleri:
Devlet Resim Heykel sergisi birincilik ödülü
Ravenna Uluslararası Resim yarışmasında ödül (30 Ağustos 1959)
Civilavekhia – Necropol kazılarına katılmış restorasyon başarı belgesi.
Deruta da seramik sergisi ve büyük ödül. Evren kompozisyonu.
Spoleto International plastik sanatlar sergisinde Kızgın Atlar rölyefi birincilik ödülü.
Firenze 1964 Enternasyonal plastik sanatlar sergisi ödülü. (Adem ile Havva)
Büyük Şehir Belediyesi Demokrasi ve Laiklik Anıtı yarışması ödülü. (Bahsi geçen heykel, İstanbul, Unkapanı İBB Binasının karşısındaki Saraçhane Parkı’ndadır)
1996 Unesco Türkiye Örgütü 50 yılın Türk sanatkarları plaketi.
Darphane’deki Çalışmaları:
1981 Atatürk’ün Doğumunun 100. Yılı Yarım (½) ve 1 Lira gümüş ve altın dört adet hatıra para (*1)
1981 FAO Besin Günü tura
1981 FAO Besin Günü yazı – stilize bir ana keçi ve emzirdiği iki oğlak
1982 – Hicretin 15. yy yazı
1982 – Hicretin 15. yy tura
1982 Dünya İzcilik 75. yılı 3.000 Lira yazı yüzü
1485 – 1985 Turgut Reis’in Doğumunun 500. yılı
1985 – Turgut Reis 5000 Lira
1986 Dünya Futbol Şampiyonası – Meksika (kaktüs figürlü gümüş ve altın, ayrıca futbolcu figürlü gümüş, toplam 3 hatıra para)
1986 Mehmet Akif Ersoy 50. Ölüm Yılı
1987 Ormancılığımızın 130 Yılı, “Yeşili Yaşat, Ormanı Koru” sloganlı biri gümüş, biri altın iki hatıra para
1988 Kış Olimpiyatları – Calgary, Kanada
1988 Yaz Olimpiyatları – Seul, Güney Kore
1988 Mavi Haliç, Büyük İstanbul Çevre Koruma Projesi, altın ve gümüş iki hatıra para
1989 İstanbul Metrosu
1989 Mimar Sinan 400. Anma Yılı (1.000 Liralık küpro-nikel, 20.000 Liralık gümüş ve 200.000 Liralık altın)
Mimar Sinan 400. Anma Yılı
1990 Çanakkale Zaferi 75. Yıl gümüş ve altın iki hatıra para
1990 Parlamenter Demokraside 70. Yıl gümüş ve altın iki hatıra para
1990 Dünya Futbol Şampiyonası – İtalya (Romus & Romülüs’ü emziren kurt figürlü ve top süren bir futbolcu desenli iki gümüş para)
1991 Mozart 200. Ölüm Yılı – Saraydan Kız Kaçırma Operası – Topkapı Sarayı
1992 500 Years of Peace and Harmony – Turkish Jews (Sefarad Yahudileri Göçü’nün 500. Yıldönümü, küpronikel, gümüş ve altın)
1992 Cioacchino Rossini 200. Doğum Yılı
1992 Muhsin Ertuğrul 100. Doğum Yılı
1993 Türkiye Kızılay Derneği 125. Yıl (gümüş ve altın iki hatıra para)
1945 doğumlu sanatçı, Darphane’de 1959 yılında çalışmaya başladı. 1978’den itibaren gravür kadrosuna geçen Erkartal, aynı yılın Mayıs ayında emekliye ayrıldı (*27, Sf. 192).
Ürettiği hatıra para desenleri;
1978 Mevlana Celaleddin Rumi, 705. Vuslat Yılı gümüş ve altın
1978 Dünya Futbol Şampiyonası – Arjantin hatıra parası
Mevlana Celaleddin Rumi, 705. Vuslat Yılı altın
Mevlana Celaleddin Rumi, 705. Vuslat Yılı altın
Mevlana Celaleddin Rumi, 705. Vuslat Yılı Gümüş
Mevlana Celaleddin Rumi, 705. Vuslat Yılı gümüş
Dünya Futbol Kupası – Arjantin tura
Dünya Futbol Kupası – Arjantin yazı
1978 Mevlana deseni, ayrıca 2000 Yılı Kültür Bakanlığı Konya Kültür ve Turizm Derneği Uluslararası Mevlana Bilgi Şöleni madalyonunda kullanıldı.
* Türk paralarının tasarımında desenleri bulunan diğer sanatçılar için tıklayın.
We use cookies to ensure that we give you the best experience on our website. If you continue to use this site we will assume that you are happy with it.
