Etiket: Aşık Veysel

Nalan Yerlibucak Çakır

1980 İzmit doğumlu sanatçı 2001 yılında Marmara Üniversitesi, Güzel Sanatlar Fakültesi, Heykel Bölümünden mezun oldu. 22 Temmuz 2008 yılında Darphane ve Damga Matbaası Genel Müdürlüğü’nde heykeltıraş olarak göreve başladı ve halen Darphane bünyesinde hizmet vermektedir.

Katıldığı Etkinlikler ve Sergiler :

  • 2008 – Yazlık ‘08 Artisan Sanat Galerisi (İstanbul)
  • 2008 – Genç Heykeltıraşlar Sergisi Artisan Sanat Galerisi (İstanbul)
  • 2008 – Marmara Üniversitesi Mezunlar Sergisi – M.Ü.G.S.F Sergi Salonu
  • 2007 – Fikret Mualla Resim Atölyesi Muhammet Şengöz Öğrencileri Sergisi KYÖD Sergi Salonu, ( Kocaeli)
  • 2007 – 2. Genç Sanatçılar Atölyesi-Workshop II ( Yesemek Bienali – Gaziantep)
  • 2005 – 3. Sanat Akmerkez’de Karma Sergisi (İstanbul)
  • 2003 – Nilay Kan Büyükişleyen Heykel Atölyesi Sergisi Kaş Sanat Galerisi (İstanbul)
  • 2002 – 63. Devlet Resim ve Heykel Yarışması Sergisi (Ankara)
  • 2001 – Su ve Us Sergisi (M.Ü.G.S.F. İstanbul)

Caner Kaya’nın yönettiği “How to Shape a Town? (Heykeltraş)” başlıklı belgeselde (35:55), Değirmendere Zühtü Müridoğlu Ahşap Heykel Sempozyumunda heykelle tanışmasını anlatır.

Ödüller

2007-“Kemal Türkler Anıt Mezarı Ulusal ve Tek Aşamalı Proje Yarışması” 2.’lik Ödülü, (İstanbul)

Darphane’de tasarımını gerçekleştirdiği paralar:

  • 2001 32. Avrupa Erkekler Basketbol Şampiyonası
  • 2001 Türkiye’nin Kuşları
    • Ala Sığırcık (Sturnus roseus)
    • Kızıl Akbaba (Gyps fulvus)
    • İzmir Yalıçapkını (Halcyon smyrnensis)
    • Küçük Karabatak (Phalacrocorax pygmeus)
  • 2002 Türkiye’nin Çiçekleri
    • Şakayık (Paeonia turcica)
    • Anadolu Orkidesi (Orchis anatolica)
    • Anadolu Glayölü (Gladiolus anatolicus)
    • Allıgelin (Tchihatchewia isatidea)
    • Çakalnergis (Sternbergia candida)
    • Manisa Lalesi (Tulipa orphanidea)

 

  • 2007 Truva – İnsanlığın Kültür Mirası
  • 2007 Dünya İzciliğinin 100. Yılı
  • 2007 Kariye / Chora

 

  • 2008 Kaşgarlı Mahmut 1000. Doğum Yılı

 

  • 2009 Frederic Chopin 200. Doğum Yılı
  • 2009 Katip Çelebi 400. Doğum Yılı
  • 2009 Elephant / Fil 1 Lira
  • 2009 Caretta Caretta / Su Kaplumbağası 1 Lira

 

  • 2010 İstanbul Avrupa Kültür Başkenti
  • 2010 Amasya Evleri
  • 2010 Dericillik (Geleneksel Türk El Sanatları)
  • 2010 Ertuğrul Fırkateyni
  • 2010 Ankara Kedisi 1 Lira
  • 2010 Sivas Kangal Köpeği 1 Lira

 

 

  • 2014 Byerley Türk Atı 1 Lira
  • 2014 Anadolu Kartalı 1 Lira
  • 2014 Çizgili Sırtlan 1 Lira
  • 2014 Uzun Kulaklı Kirpi 1 Lira
  • 2014 Halide Edip Adıvar 50. ölüm yıldönümü

 

  • 2015 Sarıkamış Harekatı 100. Yıl
  • 2015 Gelibolu
  • 2015 Ertuğrul Fırkateyni 125.Yıl
  • 2015 Hamidiye Kruvazörü
  • 2015 Nusret Mayın Döşeme Gemisi
  • 2015 Midilli Kruvazörü
  • 2015 Muavenet-i Milliye Muhribi
  • 2015 Yavuz Muharebe Kruvazörü
  • 2015 İlk Kadın Hemşiremiz Esma Deniz (Cumhuriyet’in Kadın İlkleri Serisi)
  • 2022 Yunus Emre ve Türkçe Yılı (*2)
  • 2022 Gülbaba Türbesi Budapeşte Macaristan
  • 2022 Mersin Balığı
  • 2023 Cumhuriyetin 100. Yılı altın 200 Lira
  • 2023 Cumhuriyetin 100. Yılı gümüş 100 Lira
  • 2023 Cumhuriyetin 100. Yılı bronz 5 Lira
  • 2023 Ömer Hayyam (İslam Alimleri #3)
  • 2023 Ankara’nın Başkent Oluşunun 100. Yılı (*3)
  • 2024 Aşık Veysel Şatıroğlu
  • 2024 Kıbrıs Barış Harekatı’nın Ellinci Yıldönümü
  • 2024 Süleyman Demirel (Cumhuriyet Dönemi Türk Siyasetçileri No:4)
  • 2024 Diyanet İşleri Başkanlığının 100.Yılı (*3)
  • 2024 Hollanda İle Dostluk Antlaşması’nın 100. Yılı
  • 2024 Mengücekliler Beyliği (Anadolu Beylikleri Serisi No:5)(*4)
  • 2024 Ali Kuşçu (İslam Alimleri #4)
  • 2024 Afrodisias (Antik Kentler Serisi No:16)
  • 2024 Halikarnas Mozolesi (Dünyanın Yedi Harikası Serisi No:1)

 

[1] Satışa çıkarılan hatıra paraların bazılarının Darphane duyuruları veya sertifikalarında sanatçının ismi belirtilmediğinden, bu paraların sanatçıları, üzerindeki imzalardan tespit edilebildiği kadarıyla listelenmiştir. Yeni bilgiler ışığında listeyi güncel tutmaya çalışıyoruz.
[2] Darphane Hatıra Para Kataloğu 1973-2023 (Hazırlayan: Sinan Taşçı), 2024
[3] Paranın bir yüzü Tekin Gülbasar eseridir.
[4] Paranın bir yüzü Recephan Özcan / Basri Hoşafçı desenidir.

Selahattin Tuğa (1945 ~ 2023)

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası gravür sanatçılarından Selahattin Tuğa’nın, altıncı emisyon 1.000 Lira banknotlarındaki Mustafa Kemal Atatürk portresi ve Boğaziçi manzarasında S.TUĞA olarak ismi bulunur. (*42, Sf. 133).

Aynı zamanda yedinci emisyon 10 Lira ve 5.000 Lira değerindeki banknotlardaki Atatürk portrelerini üreten gravür sanatçısıdır.

 

Selahattin Tuğa, 1945 yılında Diyarbakır’da doğdu. İlk ve orta öğrenimini Diyarbakır’da tamamladı, İstanbul Devlet Güzel Sanatlar Akademisi’nin Dekoratif Sanatlar bölümünden 1966’da mezun oldu.

Akademi’de öğrenciliği sırasında bakır tabaklar üzerini cami resimleri ve portreler çizdi, bu çizimlerinden dolayı Banknot Matbaası gravür atölyesine tavsiye edildi ve giriş sınavından sonra 1969 yılında TCMB Banknot Matbaası gravür atölyesinde göreve başladı. Staj döneminde Polonyalı gravür sanatçısı Jan Piwczyk‘ten taydus (taille-douce,  yumuşak oyma) gravür tekniği hakkında ilk bilgileri aldı.

Doğrudan el gravürü yapmak yerine, yaptığı çizgisel portreleri fotomekanik sistemle bakır kalıplar üzerine kopyalayıp, asitle yedirdikten sonra, oyma kalemleri ile derinleştirme yöntemini kullandı.

1970’li yıllarının ikinci yarısında, grafik tasarımını Mustafa Üstün‘ün gerçekleştirdiği E-6 serisi 1.000 TL banknotun ön yüzündeki Atatürk portresi ve arka yüzdeki Boğaziçi Köprüsünün de yer aldığı Rumeli Hisar’lı boğaz manzarasının gravürünü yaptı.

1978 yılında E-7 serisi küçük boyutlu banknotların hazırlığı başladığında, E-7 serisi 5.000 TL nin önyüz Atatürk portresini, aynı serideki 10 TL’nin önyüz grafik tasarımı ve Atatürk portresi çizimini gerçekleştirdi.

1985 yılında E-7 5.000 TL ikinci tertibinin ön ve arka yüzü grafik tasarımlarını yaptı. 1979-1990 lı yılları arasında müdür yardımcılığı görevini yürüttü ve ardından emekliliğine kadar danışmanlık kadrosunda görev aldı.

Sayısız Milli Piyango biletinin tasarımını da gerçekleştiren Selahattin Tuğa, aynı zamanda pek çok pulun da dizayner ve gravörüdür *1. Çeşitli yıllara ait Atatürk temalı sürekli pullar, İsmet İnönü’nün çizgisel portresi, 1992 ve 1993  Yılı “Türk Meşhurları” serileri başlıcalarıdır.

PTT pul şubesinin pul yarışma jürilerinde uzman kuruluş olarak banknot matbaasını temsil etti, açılan yarışmalara katılıp ödüller aldı, ürettiği grafik tasarımlar pullara basıldı.

 

Bu çalışmaların yanı sıra dekoratif eşyalar satan bir mağaza için bakır tabaklar üzerine portreler çizmeye devam etti. Ayrıca Milli Piyango biletlerinin ön yüzündeki konuların suluboya resimlerini yaptı, banknot matbaasında basılan bu biletlerinin renk ayrımı, kalıp ve baskı aşamalarını denetledi.

Kişisel sergilerinde Atatürk portre gravürleri ve yağlıboya resimlerini sergileyen Selahattin Tuğa, 2023 yılında vefat etti.

[1] Pul detayları ve görseller: Pulhane.com
[2] “Selahattin Tuğa, Yağlıboya Resim Sergisi, Destek Reasürans Sanat Galerisi, İstanbul“, Salt Research

(Yazımıza, Selahattin Tuğa hakkında değerli bilgiler sunan ailesi ve ayrıca Sayın Mustafa Çakırcalı‘ya en içten teşekkürlerimizi sunarız.)

 

* Türk paralarının tasarımında çalışmaları bulunan diğer sanatçılar için tıklayın.