Cumhuriyet Dönemi Paralarını Tasarlayan Sanatçılar

Türkiye Cumhuriyeti paralarının motiflerini üreten sanatçıların listesini derlemeye çalıştık.

Madeni ve Kağıt paraların çoğu, Darphane ve Banknot Matbaası  bünyesindeki sanatçılar tarafından üretildiyse de, Cumhuriyet’in erken dönemlerinde yabancı danışmanlardan hizmet alındı, zaman zaman da açılan yarışmalara katılan sanatkarların çalışmaları hatıra ve tedavül paralarında yer buldu.

Cumhuriyet dönemi paralarının tasarımlarında çalışmaları yer eden sanatçılar:

(parantez içinde verilen tarih, sanatçının tasarımının kullanıldığı ilk çalışmanın tedavüle çıktığı yıldır.)

Yarışmalara katılıp, eserleri derece alan, ancak desenleri kullanılmayan sanatçılar:

*Listede bazı madeni paraların ve pek çok banknotun desenlerini üreten sanatkarın ismi eksiktir. Yeni isimler gün ışığına çıktıkça liste güncellenecektir.

 

Banknotlarda ve madeni paralarda kullanılan portrelerin orijinallerini çeken fotoğrafçılar, görseli aktarılan heykellerin yaratıcıları veya binaların mimarlarını da burada listeledik.

kapak fotoğrafı: Darphane GM 2018 Faaliyet Raporu

Alfred Nefe (1923 ~ 2019)

Grafik tasarımlarını Masino Bessi‘nin gerçekleştirdiği 6. Emisyon 50, 100 ve 500 Lira banknotlardaki Mustafa Kemal Atatürk portresini üreten gravördür.

50 TL kupürlü banknotta Atatürk’ün yakasında A.NEFE imzası bulunur (*42, Sf. 127).


1923 yılında Avusturya’nın Kleinraming şehrinde doğan sanatçı, Stern şehrinde Demir & Çelik İşleme Teknik Okulunda (Fachschule für Eisen- und Stahlbearbeitung) eğitim aldı. Avusturya Merkez Bankası için çeşitli banknota portre üretti.

1960’ların başında İsveç Merkez Bankası için de portreler üreten hakkak, ayrıca pek çok pul gravürü üreterek filatelistlerin yakından tanıdığı bir isim oldu (*1).

Numista üzerindeki banknotları için tıklayın.

* Türk paralarının tasarımında desenleri bulunan diğer sanatçılar için tıklayın.

[1] sellosyartistas.blogspot.com

[2] stampengravers.blogspot.com

Rudolf Toth (1918 ~ 2009)

Grafik tasarımlarını Masino Bessi‘nin gerçekleştirdiği 6. Emisyon 100 ve 500 Lira banknotların arka yüzlerindeki Ağrı Dağı ve İstanbul Üniversitesi Beyazıt Kampüsü giriş kapısı gravürlerini üreten gravördür (*1).


30 Mart 1918’de Macaristan’ın Törökbalint (Almanca: Großturwall) kasabasında doğan Rudolf Toth, Profesörler Dachauer ve Lorber’in öğrencisiydi. 1940’lardan 1990’lara kadar süren kariyeri boyunca, hem Avusturya Ulusal Bankası hem de Avusturya Devlet Matbaası için çalışarak banknot ve pul gravürleri yaptı.

Hizmetkâr Meryem Ana gravürü yarışmasına (Aziz Stephen Katedrali serisinin 10 gramlık pulu), Savaş Esirleri serisinin 12 gramlık puluna, Yeniden Yapılanma serisinin 60 ve 80 gramlık pullarına ve Salzburg Katedrali serisinin 50 gramlık puluna gravür yaptı. 2009’da Viyana’da vefat etti (*2).

 

Rudolf Toth’un Numista üzerindeki banknotları için tıklayın.

 

(Yazımızda bahsi geçen ayrıntıları sağlayan Şükrü Ertürk‘e en içten teşekkürlerimizi sunarız.)

* Türk paralarının tasarımında desenleri bulunan diğer sanatçılar için tıklayın.

[1] Şükrü Ertürk – Gazi Eğitim Fakültesi Baskıresim Workshop

[2] https://stampengravers.blogspot.com

https://sellosyartistas.blogspot.com