Cumhuriyet Dönemi Paralarını Tasarlayan Sanatçılar

Türkiye Cumhuriyeti paralarının motiflerini üreten sanatçıların listesini derlemeye çalıştık.

Madeni ve Kağıt paraların çoğu, Darphane ve Banknot Matbaası  bünyesindeki sanatçılar tarafından üretildiyse de, Cumhuriyet’in erken dönemlerinde yabancı danışmanlardan hizmet alındı, zaman zaman da açılan yarışmalara katılan sanatkarların çalışmaları hatıra ve tedavül paralarında yer buldu.

Cumhuriyet dönemi paralarının tasarımlarında çalışmaları yer eden sanatçılar:

(parantez içinde verilen tarih, sanatçının tasarımının kullanıldığı ilk çalışmanın tedavüle çıktığı yıldır.)

Yarışmalara katılıp, eserleri derece alan, ancak desenleri kullanılmayan sanatçılar:

*Listede bazı madeni paraların ve pek çok banknotun desenlerini üreten sanatkarın ismi eksiktir. Yeni isimler gün ışığına çıktıkça liste güncellenecektir.

 

Banknotlarda ve madeni paralarda kullanılan portrelerin orijinallerini çeken fotoğrafçılar, görseli aktarılan heykellerin yaratıcıları veya binaların mimarlarını da burada listeledik.

kapak fotoğrafı: Darphane GM 2018 Faaliyet Raporu

Leo C. Kauffmann (1899 ~ 1973)

Leo C. Kauffmann, 1916’da Gravür ve Baskı Bürosunda (Bureau of Engraving and Printing) çalışmaya başladı, 1926’da American Banknote Company firmasına geçti.

Bir dönem New York’tak, General Banknote Co. için de çalışan ve Bureau of Engraving and Printing bünyesine geri dönen Kauffmann, pek çok pul gravürü üretti.

Brezilya, Kosta Rika, Küba, El Salvador, Guatemala, İran ve Dominik Cumhuriyeti için gravürler üretti.

Türkiye için, 3. emisyon banknotlarından 1.000 Liradaki izciler (borazancılar) ile 500 Lira arka yüzündeki öğrencilerin gravürünü üretti (500 Lira kompozisyonundaki makineleri Arthur C. Vogel çalıştı (*1).

 

[1] The Engraver’s Line, Gene Hessler (*48, s. 186).

Robert Savage (1868 ~ 1943)

Robert Savage, The Engraver’s Line, Gene Hessler

Robert Savage, gravürcülük kariyerine 1885’te Baldwin & Gleason şirketinde başladı. 1891’de American Banknote Company’de  çalışmaya başladı. 1907’de gravür departmanı şefi oldu ve 1925’te emekli oldu.

1943’te Çin Hükümeti, Chiang Kai-shek portresinin gravürü için özellikle kendisini rica etti. Portreye çalıştığı dönemde vefat ettiği için çalışmayı William F. Ford tamamladı.

Bolivya, Brezilya, Bulgaristan, Kanada, Çin, Çekoslovakya, Kolombiya, Kosta Rika, Ekvator, El Salvador, Alman Federal Devleti (*), Yunanistan, Guatemala, Haiti, Havaii, Honduras, İran, Jamaika, Lüksemburg, Martinik, Meksika, Paraguay, Portekiz, İspanya, Venezuela ve Yugoslavya banknotlarına ve pek çok tahvil, hisse senedi vb. kıymetli evrak için gravürler üretti.

Türkiye için, 3. Emisyon 2. tertip 50 Lira, 500 Lira ve 1.000 Lira ile, 4. emisyon 2. tertip 10 Lira ve 100 Lira banknotların ön yüzündeki papyonlu İnönü portresinin gravürünü üretti (*1).

 

[1] The Engraver’s Line, Gene Hessler (*48, s. 261).

Arthur C. Vogel (1893~ 1959)

Arthur C. Vogel, 1913’te American Banknote Company firmasında işe başladı.

Brezilya, Kosta Rika, Küba, El Salvador, Guatemala, İran ve Dominik Cumhuriyeti için gravürler üretti.

Türkiye için, 3. emisyon banknotlarından 50 Lira‘daki keçiler ile 500 Lira arka yüzündeki makinelerin gravürünü üretti (öğrencileri Leo C. Kauffmann çalıştı).

Ayrıca dördüncü emisyon 100 Lira arka yüzünde resmedilen Rumeli Hisarı da Vogel’in gravürüdür (*1).

 

[1] The Engraver’s Line, Gene Hessler (*48, s. 308).