Cumhuriyet Dönemi Paralarını Tasarlayan Sanatçılar

Türkiye Cumhuriyeti paralarının motiflerini üreten sanatçıların listesini derlemeye çalıştık.

Madeni ve Kağıt paraların çoğu, Darphane ve Banknot Matbaası  bünyesindeki sanatçılar tarafından üretildiyse de, Cumhuriyet’in erken dönemlerinde yabancı danışmanlardan hizmet alındı, zaman zaman da açılan yarışmalara katılan sanatkarların çalışmaları hatıra ve tedavül paralarında yer buldu.

Cumhuriyet dönemi paralarının tasarımlarında çalışmaları yer eden sanatçılar:

(parantez içinde verilen tarih, sanatçının tasarımının kullanıldığı ilk çalışmanın tedavüle çıktığı yıldır.)

Yarışmalara katılıp, eserleri derece alan, ancak desenleri kullanılmayan sanatçılar:

*Listede bazı madeni paraların ve pek çok banknotun desenlerini üreten sanatkarın ismi eksiktir. Yeni isimler gün ışığına çıktıkça liste güncellenecektir.

 

Banknotlarda ve madeni paralarda kullanılan portrelerin orijinallerini çeken fotoğrafçılar, görseli aktarılan heykellerin yaratıcıları veya binaların mimarlarını da burada listeledik.

kapak fotoğrafı: Darphane GM 2018 Faaliyet Raporu

Pınar Dağlayan

Türkiye’nin Kuşları serisindeki üç hatıra paranın tasarımcısıdır:

  • Tepeli Pelikan (Pelecanus crispus)
  • Sakallı Akbaba (Gypaetus barbatus)
  • Yaz Ördeği (Marmaronetta angustirostris)

 

Sakallı Akbaba deseni ayrıca 2009 yılı Şah Kartal ile 1 TL hatıra küpronikel parada ve diğer kuş desenleri de, 2018 yılında Anadolu’ya Özgü Kuşlar Seti‘nde tekrar kullanıldı.

Türkiye’nin Kuşları Seti

2001 yılında, 28 x 28 mm ölçülerinde köşeleri yuvarlatılmış kare formunda ve 7.500.000 Lira nominal değerde gümüşten üretilen setin paraları:

  1. Toy (Otis Tarda)
  2. Yeşil Arıkuşu (Merops Superciliosus)
  3. Kelaynak (Geronticus Eremita)
  4. Kızıl Akbaba (Gyps Fulvus)
  5. Turaç (Francolinus Francolinus)
  6. Tepeli Pelikan (Pelecanus Crispus)
  7. İzmir Yalıçapkını (Halcyon Smyrnensis)
  8. Sakallı Akbaba (Gypaetus Barbatus)
  9. İshak Kuşu (Otus Scops)
  10. Küçük Karabatak (Phalacrocorax Pygmeus)
  11. Yaz Ördeği (Marmaronetta Angustirostris)
  12. Saz Horozu (Porphyrio Porphyrio)
  13. Şah Kartal (Aquila Heliaca)
  14. Ala Sığırcık (Sturnus Roseus)
  15. Dikkuyruk (Oxyura Leucocephala)

Paraların sanatçıları:

 

Nacar Saatleri ile Darphane arasındaki işbirliği ile 50şer adet üretilen kol saatlerinin kadranı olarak da kullanıldı.

2009 yılında Şah Kartal ve Sakallı Akbaba desenleri ile 1 TL değerinde bir küpronikel hatıra para da üretildi.

Aynı kuş desenleri ile 2018 yılında 1 Kuruş değerinde küpronikel olarak Anadolu’ya Özgü Kuşlar adıyla bir başka seri de üretildi.

(yine “Anadolu’ya Özgü Kuşlar” isminde, 2019 yılında bimetal alaşımdan üretilen, ancak farklı kuşların resmedildiği bir başka seri de mevcuttur)