Cumhuriyet Dönemi Paralarını Tasarlayan Sanatçılar

Türkiye Cumhuriyeti paralarının motiflerini üreten sanatçıların listesini derlemeye çalıştık.

Madeni ve Kağıt paraların çoğu, Darphane ve Banknot Matbaası  bünyesindeki sanatçılar tarafından üretildiyse de, Cumhuriyet’in erken dönemlerinde yabancı danışmanlardan hizmet alındı, zaman zaman da açılan yarışmalara katılan sanatkarların çalışmaları hatıra ve tedavül paralarında yer buldu.

Cumhuriyet dönemi paralarının tasarımlarında çalışmaları yer eden sanatçılar:

(parantez içinde verilen tarih, sanatçının tasarımının kullanıldığı ilk çalışmanın tedavüle çıktığı yıldır.)

Yarışmalara katılıp, eserleri derece alan, ancak desenleri kullanılmayan sanatçılar:

*Listede bazı madeni paraların ve pek çok banknotun desenlerini üreten sanatkarın ismi eksiktir. Yeni isimler gün ışığına çıktıkça liste güncellenecektir.

 

Banknotlarda ve madeni paralarda kullanılan portrelerin orijinallerini çeken fotoğrafçılar, görseli aktarılan heykellerin yaratıcıları veya binaların mimarlarını da burada listeledik.

kapak fotoğrafı: Darphane GM 2018 Faaliyet Raporu

Robert Savage (1868 ~ 1943)

Robert Savage, The Engraver’s Line, Gene Hessler

Robert Savage, gravürcülük kariyerine 1885’te Baldwin & Gleason şirketinde başladı. 1891’de American Banknote Company’de  çalışmaya başladı. 1907’de gravür departmanı şefi oldu ve 1925’te emekli oldu.

1943’te Çin Hükümeti, Chiang Kai-shek portresinin gravürü için özellikle kendisini rica etti. Portreye çalıştığı dönemde vefat ettiği için çalışmayı William F. Ford tamamladı.

Bolivya, Brezilya, Bulgaristan, Kanada, Çin, Çekoslovakya, Kolombiya, Kosta Rika, Ekvator, El Salvador, Alman Federal Devleti (*), Yunanistan, Guatemala, Haiti, Havaii, Honduras, İran, Jamaika, Lüksemburg, Martinik, Meksika, Paraguay, Portekiz, İspanya, Venezuela ve Yugoslavya banknotlarına ve pek çok tahvil, hisse senedi vb. kıymetli evrak için gravürler üretti.

Türkiye için 1947’de tedavüle verilen 4. emisyon 100 Lira ön yüzündeki İnönü portresinin gravürünü üretti (*1).

 

[1] The Engraver’s Line, Gene Hessler (*48, s. 261).

William F. Ford (1895 ~ 1962)

William F. Ford, 1912 yılında American Banknote Company’de  çalışmaya başladı. 1940’ta gravür departmanı şefliğine terfi etti ve 1960’ta şirketten emekli oldu.

Belçika Kongosu, Brezilya,Çin, Dominik Cumhuriyeti, Ekvator, El Salvador, Fransız İndoçini, Guatemala, Haiti, Honduras, İran, İspanya,  Kanada, Kolombiya, Kosta Rika, Küba, Meksika, Nikaragua,  Hollanda, Yeni Zelanda, Polonya, Güney Vietnam ve Yunanistan banknotlarına gravürler üretti.

1943’te Çin Hükümeti, Chiang Kai-shek portresinin gravürü için daha önceden emekli olan Robert Savage‘ı rica etti. Savage portreye başladıysa da, bitiremeden vefat ettiği için çalışmayı William F. Ford tamamladı.

Türkiye için 3. emisyon 50 Lira (1942) ve 4. emisyon 10 Liralarda (1947) görülen İnönü portresinin gravürünü üretti (*1).

 

[1] The Engraver’s Line, Gene Hessler (*48, s. 123).