Hatıra Para Setleri ve Serileri

Günlük kullanılan paralardan birer adedinin Darphane jetonu (ya da parası) ile birlikte paketlendiği yıllık tedavül setleri ve nostalji setlerinden başka, Darphane’nin satışa çıkardığı hatıra paralar da zaman zaman ortak bir temaya sahip birkaç parçalık set, ya da yıllara yayılan bir seri halinde üretilir.

Birleşmiş Milletler çatısı altında kurulu Gıda ve Tarım Örgütü (Food and Agricultural Organization; FAO) hatıra programı kapsamında, 1970 yılında çıkarılmaya başlanan FAO Hatıra Paraları ilk seri kabul edilebilir.

Darphane’nin kendi duyurularında isimlendirdiği setler ve seriler:

  1. Korunan Doğa (1995)
  2. Gemiler ve Kaşifler (1995)
  3. İpek Yolu (1997)
  4. İstanbul Kültür Varlıkları (1997)
  5. EURO (1997)
  6. Cumhuriyet’in 75. Yılı (1998)
  7. Osmanlı İmparatorluğu’nun Kuruluşunun 700. yılı (1999)
  8. Cumhuriyet’in Kadın İlkleri (2000)
  9. 2000 Milenyum Seti (2000)
  10. Nostalji Setleri (2000)
  11. Antik Kentler (2000)
  12. Geleneksel Türk Tiyatrosu (2000)
  13. Geleneksel Türk El Sanatları (2001)
  14. Binyılın Türkleri (2001)
  15. Türkiye’nin Kuşları (2001)
  16. Türkiye’nin Çiçekleri (2002)
  17. Olimpiyat Oyunları (2002)
  18. 1935 Darphane Nostalji Seti (2002)
  19. Beşiktaş Jimnastik Kulübü’nün 100. Yılı (2003)
  20. 1936 ~ 1950 Darphane Nostalji Seti (2002)
  21. Kültür Varlıkları (2005)
  22. Galatasaray Spor Kulübü’nün 100. Yılı (2005)
  23. Türkiye’nin Hayvanları (2005)
  24. Anadolu Medeniyetleri (2007)
  25. Mevlana’nın 800. Doğum Yılı (2007)
  26. Selçuklu Dönemi Burç Tasvirleri (2008)
  27. Anadolu’yu Aydınlatanlar (2008)
  28. Deniz Fenerleri (2008)
  29. Yedi Bölge, Yedi Şehir (2008)
  30. Hicretin 1430. Yılı (2010)
  31. 2010 Avrupa Kültür Başkenti (2010)
  32. Saat Kuleleri (2011)
  33. Çanakkale Zaferi’nde Türk Donanması (2015)
  34. 1. Dünya Savaşı ve Çanakkale Zaferi’nin 100. Yılı
  35. Masal Kahramanları (2015)
  36. Büyük Türk Devletleri (2016)
  37. Türkiye’de Görülen Hayvan Türleri (2016)
  38. Anadolu’ya Özgü Kuşlar (2018)
  39. Anadolu’ya Özgü Kuşlar (2019)
  40. Anadolu Beylikleri (2019)
  41. TBMM’nin Açılışının 100. Yılı (2020)
  42. Osmanlı Padişahları (2020)
  43. Gaziantep’e Gazilik Unvanı Verilişinin 100.Yılı (2021)
  44. Camiler (2021)
  45. İslam Alimleri (2021)
  46. Cumhuriyet Dönemi Türk Siyasetçileri (2021)
  47. Türk Spor İnsanları (2021)
  48. Güneş Sistemindeki Gezegenler Seti (2022)

 

Masal Kahramanları Serisi

  1. 2015 Nasreddin Hoca “Parayı veren, düdüğü çalar”
  2. 2016 Nasreddin Hoca “Göle maya çalmak”
  3. 2017 Nasreddin Hoca “Ye kürküm ye”
  4. 2018 Nasreddin Hoca “Bindiğin dalı kesme”
  5. 2019 Nasreddin Hoca “Dünyanın ortası burasıdır”
  6. 2020 Nasreddin Hoca “Fil Hikayesi”
  7. 2021 Nasreddin Hoca “Kazan doğurdu”

Masal Kahramanları Serisine resmen dahil olmamakla beraber, benzer bir tema olarak Keloğlan hatıra parası da basıldı

Nasrettin Hoca konulu daha eski paralar ve eskizler.

Deniz Fenerleri Serisi

  1. 2008 Kızılada Feneri
  2. 2010 Ahırkapı Feneri
  3. 2012 Şile Feneri
  4. 2013 İnceburun Feneri
  5. 2014 Gelidonya Feneri
  6. 2015 Mehmetçik Feneri
  7. 2017 Datça Deveboynu Feneri
  8. 2018 Kocaeli Yelkenkaya Feneri
  9. 2019 Bodrum Feneri

Selçuklu Dönemi Burç Tasvirleri Seti

Tamamı Nesrin Ekşi Schnepf tarafından çalışılan burç hatıra paraları, Nacar Saatleri ile Darphane arasındaki işbirliği ile kol saatlerinin kadranı olarak da kullanıldı.

  • Koç
  • Boğa
  • İkizler
  • Yengeç
  • Aslan
  • Başak
  • Terazi
  • Akrep
  • Yay
  • Oğlak
  • Kova
  • Balık

Tam takım halinde satılan setler, altın ve gümüş olmak üzere iki ayrı tipte Selçuklu Madalyonu ile satışa sunuldu.

Anadolu Medeniyetleri Serisi

  1. 2007 İlk Tunç Çağı – Kayseri Kültepe, İDOL
  2. 2009 Hititler, Kadeş Antlaşması, Kubaba
  3. 2013 Frigler
  4. 2014 Lidyalılar
  5. 2015 Urartular
  6. 2016 İyonlar
  7. 2017 Roma İmparatorluğu Aizonai Zeus Tapınağı, Çavdarhisar İlk Borsa
  8. 2018 Selçuklular
  9. 2019 Doğu Roma İmparatorluğu
  10. 2020 Osmanlı İmparatorluğu

Serinin ilk parasının sanatçısı Nesrin Ekşi – Schnepf, diğerlerininki Tekin Gülbasar‘dır.

Türkiye’nin Hayvanları Seti

  1. Anadolu Parsı (Anatolian Leopard)
  2. Sivas Kangal Çoban Köpeği (Kangal Dog)
  3. Boz Ayı (Grizzly Bear)
  4. Çizgili Sırtlan (Striped Hyena)
  5. Anadolu Yaban Koyunu (Anatolian Mouflon)
  6. Ankara Keçisi (Angora Goat)
  7. Yediuyur (Hazel Dormouse)
  8. Arap Tavşanı (Five-Toed Jerboa)
  9. Çöl Varanı (Desert Monitor)
  10. Uzun Kulaklı Kirpi (Long-Eared Desert Hedgehogs)
  11. Ankara Kedisi (Angora Cat)

Paraların sanatçıları:

 

Türkiye’nin Çiçekleri Seti

2002 yılında üretilen ve 13 hatıra paradan oluşan Türkiye’nin Çiçekleri seti, ayrı ayrı ve kutulu set halinde satışa sunuldu.

  1. Yanardöner (Centaurea Tchihatcheffii)
  2. Şakayık (Paeonia Turcica)
  3. Safran (Crocus Sativus)
  4. Anadolu Orkidesi (Orchis Anatolica)
  5. Allıgelin (Tchihatchewia Isatidea)
  6. Çakalnergis (Sternbergia Candida)
  7. Benekli Yılanyastığı (Arum Maculatum)
  8. Akçaçıngırak (Campanula Betulifolia)
  9. Anadolu Keteni (Linum Anatolicum)
  10. Anadolu Glayölü (Gladiolus Anatolicus)
  11. Antalya Süseni (Iris Pamphylica)
  12. Domuztopalağı (Cyclamen Trochopteranthum)
  13. Manisa Lalesi (Tulipa Orphanidea)

Paraların sanatçıları:

Türkiye’nin Kuşları Seti

2001 yılında, 28 x 28 mm ölçülerinde köşeleri yuvarlatılmış kare formunda ve 7.500.000 Lira nominal değerde gümüşten üretilen setin paraları:

  1. Toy (Otis Tarda)
  2. Yeşil Arıkuşu (Merops Superciliosus)
  3. Kelaynak (Geronticus Eremita)
  4. Kızıl Akbaba (Gyps Fulvus)
  5. Turaç (Francolinus Francolinus)
  6. Tepeli Pelikan (Pelecanus Crispus)
  7. İzmir Yalıçapkını (Halcyon Smyrnensis)
  8. Sakallı Akbaba (Gypaetus Barbatus)
  9. İshak Kuşu (Otus Scops)
  10. Küçük Karabatak (Phalacrocorax Pygmeus)
  11. Yaz Ördeği (Marmaronetta Angustirostris)
  12. Saz Horozu (Porphyrio Porphyrio)
  13. Şah Kartal (Aquila Heliaca)
  14. Ala Sığırcık (Sturnus Roseus)
  15. Dikkuyruk (Oxyura Leucocephala)

Paraların sanatçıları:

Aynı kuş desenleri ile 2018 yılında 1 Kuruş değerinde küpronikel olarak Anadolu’ya Özgü Kuşlar adıyla bir başka seri de üretildi.

(yine “Anadolu’ya Özgü Kuşlar” isminde, 2019 yılında bimetal alaşımdan üretilen, ancak farklı kuşların resmedildiği bir başka seri de mevcuttur)

Binyılın Türkleri Seti

İlki 2001’de, ikincisi 2004’te olmak üzere iki kısım halinde üretilen setine dahil hatıra para ve madalyonlar:

Binyılın Türkleri Seti I (2001)

Binyılın Türkleri Seti II (2004)